Dwangarbeidverordening: uw dossier voor 14 december 2027

Regelgeving
Kort antwoord

De dwangarbeidverordening (EU) 2024/3015 verbiedt vanaf 14 december 2027 producten die geheel of gedeeltelijk met dwangarbeid zijn gemaakt op de EU-markt. Het verbod raakt elke marktdeelnemer: ook de importeur, groothandel of merkeigenaar die onder eigen naam verkoopt, ongeacht omvang of plaats in de keten. De verordening eist geen nieuwe zorgvuldigheid. Toch bepaalt uw dossier of u een onderzoek kunt afwenden.

Wat is de dwangarbeidverordening?

De dwangarbeidverordening is Verordening (EU) 2024/3015. Zij verbiedt het om producten die geheel of gedeeltelijk met dwangarbeid zijn vervaardigd op de markt van de Unie te brengen, aan te bieden of uit te voeren. De verordening is aangenomen op 27 november 2024 en geldt vanaf 14 december 2027.

Dwangarbeid is gedwongen of verplichte arbeid zoals omschreven in artikel 2 van IAO-Verdrag nr. 29. Daaronder valt ook gedwongen kinderarbeid. Ook dwangarbeid die een overheid oplegt telt mee.

Het verbod kijkt naar elk stadium van winning, oogst, productie of vervaardiging. Zit de dwangarbeid in een grondstof of een onderdeel verderop in uw keten, dan valt het product er nog steeds onder. Volgens de richtsnoeren van de Commissie maakt het aandeel niet uit. Grondstoffen en landbouwproducten vallen eronder. Diensten zoals vervoer en opslag niet.

Voor wie geldt het verbod?

Het verbod geldt voor elke marktdeelnemer die een product in de Unie in de handel brengt, op de markt aanbiedt of uitvoert. Importeur, groothandel, webwinkel en merkeigenaar vallen er allemaal onder, ongeacht hun omvang of hun plaats in de keten. Ook verkoop op afstand aan eindgebruikers in de Unie telt mee.

Laat u in Azie produceren en zet u er uw eigen merk op, dan brengt u het product zelf in de EU in de handel. U bent dan de marktdeelnemer die het verbod moet naleven, niet uw fabrikant. Daarmee ligt het bewijs dat uw product vrij is van dwangarbeid bij u.

Uw leverancier buiten de EU valt zelf niet onder het verbod, zolang hij zijn producten niet in de Unie aanbiedt. De bevoegde autoriteit kan hem wel als leverancier van een product om informatie vragen.

Wanneer gaat het verbod in?

Het verbod geldt vanaf 14 december 2027. Vanaf die datum mag u geen product op de EU-markt brengen of aanbieden dat met dwangarbeid is gemaakt. Dat geldt ook voor voorraad die u voor die datum heeft laten maken of heeft ingevoerd en die dan nog in uw magazijn ligt.

Een deel van de verordening geldt al sinds 13 december 2024, zoals het aanwijzen van de bevoegde autoriteiten en het opstellen van de richtsnoeren van de Commissie. Het verbod zelf en de handhaving beginnen op 14 december 2027.

De lidstaten moeten hun sancties uiterlijk 14 december 2026 bij de Commissie melden. De keten die u in december 2027 verkoopt, koopt u nu in. Daarom is 2026 het jaar om te beginnen, niet 2027.

Let op bij bestaande voorraad

Wat de eindgebruiker al heeft bereikt, valt buiten het verbod. Producten die op 14 december 2027 nog in uw schappen of uw magazijn liggen, vallen er volgens de richtsnoeren van de Commissie wel onder, ook als ze eerder zijn gemaakt.

Moet u een zorgvuldigheidsonderzoek inrichten?

Nee, de verordening legt u geen nieuwe zorgvuldigheidsplicht op naast wat ander Unie- of nationaal recht al voorschrijft. Zij legt wel een resultaatsverplichting op: uw product mag geen dwangarbeid bevatten. Zorgvuldigheid is volgens de Commissie het beste middel om een onderzoek te voorkomen.

De autoriteit vraagt in de eerste fase welke maatregelen u tegen dwangarbeidrisico’s heeft genomen. Ziet zij daarna geen gegrond vermoeden meer, bijvoorbeeld omdat uw aanpak het risico beperkt en beeindigt, dan opent zij geen onderzoek.

U bent vrij in uw aanpak, tenzij andere EU-wetgeving u een zorgvuldigheidsplicht oplegt. Het zesstappenkader van de OESO is een aanbeveling, geen eis van deze verordening.

Hoe verloopt een onderzoek?

Een onderzoek begint met een inleidende fase waarin de autoriteit vraagt wat u tegen dwangarbeidrisico’s heeft gedaan. U antwoordt binnen 30 werkdagen. Ziet de autoriteit een gegrond vermoeden, dan volgt een formeel onderzoek en uiteindelijk een besluit. De douane kan intussen de vrijgave van uw zending schorsen.

Gaat het om vermoede dwangarbeid buiten de EU, dan leidt de Commissie het onderzoek. Gebeurt het in een lidstaat, dan een bevoegde autoriteit van die lidstaat. De autoriteit werkt risicogericht en kijkt naar de omvang en de ernst van het vermoeden, de hoeveelheid producten op de markt en het aandeel van het verdachte onderdeel.

FaseWat de autoriteit doetTermijn
Inleidende fasevraagt welke maatregelen u tegen dwangarbeid namu antwoordt binnen 30 werkdagen (art. 17)
Onderzoekmeldt het onderzoek en vraagt informatie opmelding binnen 3 werkdagen, informatie binnen 30 tot 60 werkdagen (art. 18)
Besluitverbiedt het product en laat het uit de handel nemenstreeft naar 9 maanden (art. 20)
Douaneschorst de vrijgave of de uitvoer van de zendingvrijgave na 4 werkdagen zonder handhavingsverzoek (art. 28)

Een gegrond vermoeden is een redelijke indicatie, op basis van objectieve, feitelijke en verifieerbare informatie, dat een product waarschijnlijk met dwangarbeid is gemaakt. U heeft in elke fase het recht om te worden gehoord. Een verbodsbesluit uit een andere lidstaat wordt in Nederland erkend en gehandhaafd voor producten met dezelfde identificatie uit dezelfde keten.

Twijfelt u of de dwangarbeidverordening uw product raakt?

Laat kort weten wat u verkoopt en waar u laat produceren. Wij nemen contact op met wat wij kunnen doen en wat het kost.


    Gaat het om een product, noem dan kort wat het is en wat het doet.


    Hierop sturen wij het antwoord.


    Vul dit alleen in als u liever gebeld wordt.

    Wat gebeurt er met uw voorraad bij een verbod?

    Bij een verbodsbesluit moet u de betrokken producten uit de handel nemen en laten verwijderen. Verwijderen betekent recyclen. Kan dat niet, dan maakt u het product onbruikbaar. Doet u dat niet op tijd, dan laten de autoriteiten het op uw kosten doen. Verkopen mag alleen als uw voorraad niet met dwangarbeid is gemaakt.

    U kunt om een herziening van het besluit vragen als u nieuwe, wezenlijke gegevens heeft. De autoriteit beslist daar binnen 30 werkdagen op.

    Een douanevrijgave is geen bewijs dat uw product in orde is. Kan een product onder een verbodsbesluit vallen, dan schorst de douane de vrijgave. U draagt dus ook aan de grens het risico als uw dossier niet op orde is.

    Welk dossier legt u nu aan?

    U legt nu het bewijs aan dat u in de inleidende fase binnen 30 werkdagen moet kunnen laten zien. Dat is een ketenkaart van uw belangrijkste producten, een verbod op dwangarbeid in uw inkoopcontracten, leveranciersverklaringen met auditrapporten en een vaste contactpersoon voor de autoriteit.

    Begin bij de producten en grondstoffen met het hoogste risico. De verordening werkt zelf risicogericht, dus u hoeft niet de hele keten in een keer te laten auditen. Kies uw prioriteiten zoals de autoriteit dat doet: veel volume op de EU-markt, een groot aandeel van een risicovol onderdeel en de ernst van het dwangarbeidrisico.

    1. Breng per belangrijk product de fabrikanten, producenten en leveranciers van de belangrijkste productiefasen in kaart, met hun locaties.
    2. Neem in uw inkoopcontracten een verbod op dwangarbeid op, plus het recht op informatie en audits en een plicht om mee te werken als een autoriteit vragen stelt.
    3. Vraag leveranciersverklaringen en bij hoog risico onafhankelijke auditrapporten. Bewaar ze met de contracten, inkooporders en vervoersdocumenten per product op een plek.
    4. Wijs een vaste contactpersoon aan die een verzoek van de autoriteit oppakt.

    Dit is hetzelfde productdossier dat u voor CE en de algemene productveiligheid toch al bijhoudt. Een dossier per product bedient de markttoezichthouder en straks ook de dwangarbeidautoriteit. Maak de afspraken redelijk: een leverancier die moet garanderen wat hij niet kan controleren, tekent wel, maar u heeft er weinig aan. De Commissie wijst in de richtsnoeren de EU-database met dwangarbeidrisico’s en het centraal portaal aan als bronnen om uw prioriteiten te onderbouwen.

    Bronnen
    • Verordening (EU) 2024/3015 inzake een verbod op met dwangarbeid vervaardigde producten op de markt van de Unie, tekst op EUR-Lex
    • Richtsnoeren bij de dwangarbeidverordening, Mededeling van de Commissie C(2026) 4386 final van 26 juni 2026, tekst op EUR-Lex
    Wetgeving nagekeken op 10 november 2026
    Francois Frietman
    Oprichter Declaer

    Jurist met een achtergrond in e-commerce. Schrijft over de regels die hij dagelijks toepast in dossiers voor merken en fabrikanten. Meer over Francois

    Veelgestelde vragen

    Geldt de dwangarbeidverordening ook voor kleine importeurs?
    Ja. Het verbod geldt voor elke marktdeelnemer, ongeacht omvang. Wel werkt de autoriteit risicogericht, dus een klein bedrijf mag beginnen bij de producten met het hoogste risico in plaats van de hele keten in een keer te onderzoeken.
    Moet ik mijn hele toeleveringsketen laten auditen?
    Nee. De verordening legt geen zorgvuldigheidsplicht op en eist geen volledige audit. U brengt de keten in kaart zo ver als u kunt en richt uw aandacht op de producten en grondstoffen met het hoogste dwangarbeidrisico.
    Mag ik voorraad van voor 14 december 2027 nog verkopen?
    Alleen als die voorraad niet met dwangarbeid is gemaakt. Volgens de richtsnoeren van de Commissie geldt het verbod vanaf 14 december 2027 ook voor producten die voor die datum zijn gemaakt of ingevoerd en die dan nog bij u in voorraad liggen.
    Wie handhaaft het verbod in Nederland?
    Elke lidstaat wijst bevoegde autoriteiten aan en de Commissie publiceert die lijst op het centraal portaal dwangarbeid. Gaat het om vermoede dwangarbeid buiten de EU, dan leidt de Commissie het onderzoek. De douane kan de vrijgave van een zending schorsen.
    Aanmelden lukte niet. Probeer het opnieuw.
    Bijna klaar. Controleer uw inbox en bevestig de aanmelding.

    Compliance-update

    Elke maand wat er verandert in productwetgeving

    In gewone taal, met de ingangsdatum, zodat u direct up to date bent.

    Eén mail per maand. Enkel met updates over compliance, dat beloven we.

    Liever niet zelf uitzoeken?

    Wij brengen voor merken en importeurs in kaart welke markttoegangsregels op hun product rusten en leveren het dossier dat de toezichthouder kan opvragen. Vaste prijs vooraf, voorstel binnen 24 uur.

    Bekijk onze diensten