GPSR en productaansprakelijkheid: twee wetten naast elkaar

Het verschil zit in het rechtsgebied. De GPSR is publiek recht: een toezichthouder als de NVWA handhaaft en kan uw product uit de handel halen. De productaansprakelijkheidsrichtlijn is privaat recht: een benadeelde stapt naar de rechter en eist schadevergoeding. De ene regelt toegang tot de markt, de andere de rekening achteraf.

De twee worden vaak door elkaar gehaald omdat ze allebei over een onveilig product gaan. Toch staan ze los van elkaar. De GPSR stelt eisen aan u voordat u verkoopt. De productaansprakelijkheidsrichtlijn komt pas in beeld als er al schade is. U kunt aan de GPSR voldoen en toch aansprakelijk zijn. Het omgekeerde kan net zo goed.

Wat de GPSR van u vraagt

De GPSR legt u publiekrechtelijke plichten op voordat u verkoopt. U voert een interne risicoanalyse uit, stelt technische documentatie op en bewaart die tien jaar. Er moet een in de EU gevestigde verantwoordelijke zijn. Uw aanbod op afstand vermeldt de fabrikant en de veiligheidsinformatie. De NVWA houdt daarop toezicht.

De GPSR is de algemene productveiligheidsverordening. Zij werkt als vangnet voor consumentenproducten en geldt voor de risico’s die specifieke wetgeving niet dekt. De kern is dat een product veilig moet zijn en dat u dat kunt onderbouwen. Concreet vraagt zij onder meer:

• Een verantwoordelijke in de Unie. Zit de fabrikant buiten de EU, dan valt die rol op de importeur, een gemachtigde of een fulfilmentdienstverlener.
• Technische documentatie en een risicoanalyse, tien jaar beschikbaar voor de autoriteiten.
• Vier gegevens bij elk aanbod op afstand: de fabrikant, de verantwoordelijke bij een fabrikant buiten de EU, gegevens om het product te identificeren en de veiligheidsinformatie.
• Een terugroepingsplicht met een gratis oplossing voor de consument: reparatie, vervanging of terugbetaling.

Voldoet u hier niet aan, dan handhaaft de NVWA. Dat kan leiden tot een bevel om het product uit de handel te halen en tot een boete. De GPSR raakt dus uw toegang tot de markt, niet uw portemonnee na een ongeluk.

Wat de productaansprakelijkheidsrichtlijn regelt

De productaansprakelijkheidsrichtlijn regelt aansprakelijkheid buiten schuld. Veroorzaakt een gebrekkig product schade, dan betaalt de producent, ook zonder dat hem iets te verwijten valt. De benadeelde hoeft alleen het gebrek, de schade en het verband aan te tonen. Richtlijn (EU) 2024/2853 vervangt de regeling uit 1985 en schrapt het schadeplafond.

In Nederland staat deze aansprakelijkheid in artikel 6:185 van het Burgerlijk Wetboek, dat op de Europese richtlijn is gebaseerd. Uw zorgvuldigheid is geen verweer. De staat van het product bepaalt de uitkomst. De nieuwe richtlijn scherpt dat op drie punten aan:

• Software is voortaan een product. Firmware, apps en AI-systemen vallen eronder, ongeacht hoe ze worden geleverd.
• Het schadeplafond vervalt. De oude bovengrens op de totale aansprakelijkheid is geschrapt.
• De bewijspositie verschuift. Bij een technisch complex product of een dun dossier kan de rechter het gebrek vermoeden, waardoor de bewijslast bij u komt te liggen.

Daartegenover staan de verweren uit artikel 11 van de richtlijn. Het gebrek bestond nog niet toen u het product in de handel bracht. U volgde dwingende voorschriften. De schade komt door een wijziging buiten uw macht. Elk verweer staat of valt met het bewijs in uw dossier.

Eén gebrekkig product, twee wetten

Neem een geïmporteerde ventilator die door een smeltende stekker brand veroorzaakt. De GPSR bepaalt dat de NVWA het product uit de handel kan halen en een terugroeping kan eisen. De productaansprakelijkheidsrichtlijn bepaalt dat de gedupeerde zijn schade op u kan verhalen. Hetzelfde defect, twee losse procedures.

De twee sporen lopen parallel en raken elkaar in uw dossier. De NVWA vraagt uw technische documentatie om te beoordelen of u het product veilig op de markt bracht. De rechter of de verzekeraar vraagt dezelfde documentatie om te beoordelen of u een verweer hard kunt maken. Wie maar een van beide op orde heeft, loopt op het andere spoor alsnog vast.

Wie aansprakelijk is bij productie in Azië

Als u in Azië laat produceren en er uw eigen merk op zet, bent u onder beide wetten de fabrikant. Onder de GPSR draagt u de verantwoordelijkheid van de producent, onder de productaansprakelijkheidsrichtlijn kunt u als producent worden aangesproken. De importeur die het product de Unie binnenbrengt loopt hetzelfde risico.

Dat is het punt dat private label en import het hardst raakt. U koopt niet alleen voorraad in, u koopt de verantwoordelijkheid van de fabrikant erbij. De prijs van het product zegt niets over de omvang van dat risico. En onder de nieuwe productaansprakelijkheidsrichtlijn is ook de gemachtigde een partij die kan worden aangesproken, zodat de keten rond de buitenlandse fabrikant volledig in de EU belegd is.

Waarom uw GPSR-dossier uw beste verweer is

Het dossier dat de GPSR toch al van u eist, is onder de nieuwe productaansprakelijkheidsrichtlijn uw bewijsmiddel. Kunt u de documentatie niet tonen, dan kan de rechter het gebrek vermoeden en verschuift de bewijslast naar u. De risicoanalyse en de testrapporten maken juist de verweren uit artikel 11 hard.

Hier komen de twee wetten samen. De technische documentatie, de risicoanalyse en de traceerbaarheid die u voor het markttoezicht aanlegt, zijn precies het bewijs waarmee u een schadeclaim pareert. Een merk dat in Azië laat produceren kan zijn aansprakelijkheid onder de nieuwe richtlijn alleen begrenzen met het dossier dat de GPSR al verplicht stelt. Een dun dossier is daarmee uw grootste blootstelling, een sterk dossier uw beste verweer.

Welke datums u in de gaten houdt

Twee datums sturen uw dossier. De GPSR geldt sinds 13 december 2024, dus die plichten lopen nu al. De productaansprakelijkheidsrichtlijn geldt voor producten die vanaf 9 december 2026 op de markt komen. Noteer per artikelnummer wanneer een product voor het eerst in de handel kwam, want dat bepaalt welk regime telt.

De oude productaansprakelijkheidsregeling uit 1985 wordt op 9 december 2026 ingetrokken, maar blijft gelden voor producten die vóór die datum in de handel zijn gebracht. Er ontstaan dus twee regimes naast elkaar, gescheiden door de datum van eerste plaatsing op de markt. Die datum vastleggen is een kleine administratieve ingreep met een groot gevolg bij een geschil.

Wat u nu regelt

Breng eerst in kaart welke producten u onder eigen merk of als importeur verkoopt, want daar loopt u onder beide wetten risico. Controleer of uw technische documentatie klopt met wat er nu in de doos zit. Leg per artikelnummer de datum van eerste plaatsing op de markt vast.

• Bepaal per product of u fabrikant of importeur bent, want dat bepaalt uw positie onder beide wetten.
• Controleer of de technische documentatie en de risicoanalyse actueel zijn en bij het huidige product horen.
• Registreer per artikelnummer de datum van eerste plaatsing op de markt.
• Breng in kaart welke producten software of firmware bevatten en wie die levert.
• Plan een vast moment per jaar waarop u het dossier tegen het verkochte product legt.

Wat valt onder een batterij label?

Een batterij label omvat alle verplichte etikettering en markering op een batterij onder Verordening (EU) 2023/1542. Het gaat om het symbool voor gescheiden inzameling, de chemische symbolen voor cadmium en lood, een informatie- en capaciteitsetiket en een QR-code. Elke aanduiding heeft een eigen ingangsdatum en een eigen plaats op de batterij of de verpakking.

De eisen gelden voor elke batterij die in de EU op de markt komt. Dat is dus niet alleen een losse batterij, maar ook de batterij die in een ander product zit. Een draadloze oorbuds-case, een powerbank, speelgoed met een accu, een elektrische tandenborstel: in al die gevallen moet de batterij zelf de juiste etiketten en markeringen dragen.

Laat u in Azië produceren en zet u uw eigen merk op het product, dan bent u juridisch de fabrikant. De verplichting om de batterij correct te etiketteren ligt dan bij u, ook als uw leverancier de batterij levert en inbouwt.

Welke etiketten en markeringen zijn verplicht?

Verplicht zijn vier aanduidingen: het symbool voor gescheiden inzameling, het chemische symbool Cd of Pb bij te veel cadmium of lood, een informatie-etiket met de algemene batterijgegevens en een capaciteitsetiket. Draagbare niet-oplaadbare batterijen krijgen daarnaast de vermelding niet-oplaadbaar en hun minimale gemiddelde levensduur. Vanaf 2027 komt de QR-code erbij.

De eisen staan in artikel 13 en bijlage VI van de verordening. Per aanduiding komt het hierop neer:

• Het symbool voor gescheiden inzameling, de doorgekruiste afvalbak. Het beslaat minimaal 3 procent van de grootste zijde van de batterij, tot maximaal 5 bij 5 centimeter. Bij cilindrische cellen is dat minimaal 1,5 procent.
• Het chemische symbool Cd of Pb bij meer dan 0,002 procent cadmium of meer dan 0,004 procent lood. Het staat onder het inzamelsymbool en beslaat minimaal een kwart van de oppervlakte daarvan.
• Het algemene informatie-etiket met onder meer de fabrikant, de batterijsoort, het productiejaar en de capaciteit, zoals vastgelegd in bijlage VI, deel A.
• Het capaciteitsetiket voor oplaadbare draagbare batterijen, batterijen voor lichte vervoermiddelen en start-, verlichtings- en ontstekingsbatterijen.
• De QR-code, die vanaf 18 februari 2027 op elke batterij verplicht is en naar de verdere informatie verwijst.

Wat hoort op de batterij en wat op de verpakking?

In de regel hoort elke aanduiding op de batterij zelf. Verordening (EU) 2023/1542 staat plaatsing op de verpakking alleen toe als de batterij te klein is. Is het inzamelsymbool kleiner dan 0,47 bij 0,47 centimeter, dan mag het van de batterij af en komt het op de verpakking, minimaal 1 bij 1 centimeter.

Die uitzondering is smal. Ze geldt alleen voor het inzamelsymbool en alleen bij een batterij die echt te klein is om het symbool leesbaar aan te brengen. De overige aanduidingen, het informatie-etiket en de QR-code, horen op de batterij zelf zodra de afmeting dat toelaat.

Vanaf welke datum geldt welk etiket?

De etiketteringseisen gelden gefaseerd. Het symbool voor gescheiden inzameling is verplicht sinds 18 augustus 2025. Het algemene informatie-etiket en het capaciteitsetiket gelden sinds 18 augustus 2026. De QR-code op elke batterij volgt op 18 februari 2027. De koolstofvoetafdrukverklaring kent aparte datums per batterijsoort tussen 2025 en 2030.

De verordening geldt in hoofdzaak sinds 18 februari 2024, maar de etiketteringseisen rollen gefaseerd uit. Onderstaande datums zijn de ingangsdatums uit artikel 13 en de bijbehorende artikelen.

De datums voor het informatie-etiket, het capaciteitsetiket en de koolstofvoetafdruk schuiven mee als de bijbehorende uitvoerings- of gedelegeerde handeling later in werking treedt. De koolstofvoetafdruk raakt bovendien alleen batterijen voor elektrische voertuigen, oplaadbare industriële batterijen boven 2 kWh en batterijen voor lichte vervoermiddelen, niet de gewone draagbare batterij in een consumentenproduct.

Wie is verantwoordelijk voor de etikettering?

De fabrikant is verantwoordelijk voor de etikettering. Laat u in Azië produceren en zet u uw eigen merk op het product, dan bent u juridisch de fabrikant en moet u de etikettering en markering laten aanbrengen. De importeur controleert dat het klopt. Een ontbrekend of onjuist etiket blijft uw verantwoordelijkheid.

In de praktijk levert de fabriek de batterij met een etiket dat voor de thuismarkt is gemaakt. Dat etiket voldoet vaak niet aan de Europese eisen: het inzamelsymbool ontbreekt, de capaciteit staat er niet op of de QR-code wijst nergens heen. U bent degene die dat voor de Europese markt in orde moet brengen en moet kunnen aantonen dat het klopt.

Wat betekenen de QR-code en het batterijpaspoort?

Vanaf 18 februari 2027 krijgt elke batterij een QR-code. Voor batterijen voor lichte vervoermiddelen, industriële batterijen boven 2 kWh en batterijen van elektrische voertuigen opent die code het batterijpaspoort. Voor alle andere batterijen leidt de code naar de etiketinformatie, de conformiteitsverklaring en de gegevens over inzameling en recycling.

Het batterijpaspoort is een elektronisch dossier per batterij-exemplaar. Dat raakt niet uw documentmap, maar uw productieregistratie: u moet per exemplaar herleidbare gegevens vastleggen. Voor een gewone draagbare batterij in een consumentenproduct geldt geen paspoort, maar wel de QR-code die naar de overige verplichte informatie verwijst.

De eis dat een stationair opslagsysteem of een industriële batterij een paspoort krijgt, werken we verder uit in ons artikel over de batterijverordening voor een energieopslagsysteem.

Wat u nu zou regelen

Begin bij de aanduidingen die al verplicht zijn, want die datums zijn verstreken. Controleer of het inzamelsymbool en de chemische symbolen correct op uw batterijen staan en of het informatie- en capaciteitsetiket klopt. Bereid daarna de QR-code voor, want die raakt uw productieregistratie en niet alleen uw verpakking.

1. Leg vast welke batterijen in uw producten zitten, met hun chemie, capaciteit en cadmium- of loodgehalte. Dat bepaalt welke aanduidingen verplicht zijn.
2. Controleer of het etiket dat de fabriek aanbrengt voldoet aan bijlage VI. Laat anders een correct etiket ontwerpen.
3. Breng in kaart welke gegevens u per exemplaar registreert. Dat bepaalt of de QR-code en, waar van toepassing, het paspoort in 2027 haalbaar zijn.
4. Leg de onderbouwing vast in uw technische documentatie, zodat u bij een controle kunt laten zien waarop de etikettering rust.

Wat is een garantielabel?

Een garantielabel in de EU bestaat uit twee officiële instrumenten uit de EmpCo-richtlijn. De geharmoniseerde kennisgeving herinnert aan de wettelijke garantie van minimaal twee jaar. Het GARAN-label toont een vrijwillige commerciële levensduurgarantie van meer dan twee jaar. Beide hebben een vast, Europees ontwerp dat u niet mag wijzigen.

De instrumenten komen uit de EmpCo-richtlijn, Richtlijn (EU) 2024/825. Een uitvoeringsverordening van de Commissie werkt de precieze vorm uit. Ze verwijzen naar elkaar, zodat de consument het verschil ziet tussen de wettelijke garantie en een vrijwillige langere garantie.

Wat is de wettelijke garantie?

De wettelijke garantie is het recht van de consument op een product dat voldoet aan wat hij ervan mag verwachten. Ze volgt uit Richtlijn (EU) 2019/771 en staat in het Burgerlijk Wetboek. De minimumduur is twee jaar, maar in Nederland kan ze langer zijn, afhankelijk van het product.

In Nederland is de duur niet vastgepind op twee jaar. De conformiteitsregel in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek knoopt aan bij de verwachte levensduur: van een wasmachine mag u langer plezier verwachten dan van goedkope oordopjes. De aansprakelijke partij is de verkoper, niet de fabrikant in Azië.

Wat is de geharmoniseerde kennisgeving?

De geharmoniseerde kennisgeving wijst de consument op de wettelijke garantie van minimaal twee jaar. Ze heeft een vast formaat met een QR-code naar meer uitleg. U toont ze als verkoper op een opvallende plek: een poster in de winkel, bij de kassa of een vaste verwijzing op uw website.

Afgedrukt mag de kennisgeving niet kleiner zijn dan A4. In de winkel mag ze in kleur of in zwart-wit, online moet ze in kleur. De officiële bestanden in alle EU-talen zijn te downloaden via Your Europe, zodat u niets zelf hoeft te ontwerpen.

Wanneer gebruikt u het GARAN-label?

Het GARAN-label is verplicht zodra u als producent een commerciële levensduurgarantie aanbiedt die kosteloos is, het hele product dekt en langer dan twee jaar duurt. Voldoet uw garantie daaraan, dan gebruikt u het label. Een garantie op slechts een onderdeel valt er niet onder.

Het label staat voor die vrijwillige belofte: het product behoudt bij normaal gebruik zijn functies gedurende het aangegeven aantal jaren. Lukt dat niet, dan repareert of vervangt u als producent kosteloos. Daarnaast levert u een commerciële garantieverklaring mee die naar de wettelijke garantie verwijst.

Hoe ziet het GARAN-label eruit?

Het GARAN-label heeft een vast ontwerp dat u niet mag wijzigen. Het bevat de titel GARAN, een vinkje als teken van duurzaamheid, een kalenderpictogram met het aantal jaren, een herinnering aan de wettelijke garantie en een QR-code. U past alleen de duur, uw merk en de typeaanduiding aan.

De vaste onderdelen liggen Europees vast:

• De titel GARAN met een vinkje als symbool van duurzaamheid.
• Een kalenderpictogram met het aantal jaren dat de levensduurgarantie geldt.
• Een herinnering aan de wettelijke conformiteitsgarantie, zodat beide garanties naast elkaar zichtbaar zijn.
• Een QR-code naar informatie over het GARAN-label in alle EU-talen.
• Vaste minimummaten: gedrukt niet kleiner dan 95 bij 100 mm, in kleur of zwart-wit. Online altijd in kleur, met een vergrootbare weergave.

U vult zelf drie dingen in: de duur van de garantie in jaren, uw merk of handelsmerk en de typeaanduiding van het product. De bewerkbare vectorbestanden staan in meerdere talen klaar om te downloaden via Your Europe.

Wie is verantwoordelijk, de producent of de verkoper?

De wettelijke garantie is een zaak tussen de consument en de verkoper. Zet u uw eigen merk op het product, dan bent u vaak zelf de verkoper via uw webshop of marktplaats. Als producent bepaalt u daarnaast of u een levensduurgarantie aanbiedt en dus het GARAN-label voert.

Voor een merk dat in Azië laat produceren en onder eigen naam verkoopt, lopen die twee rollen samen. U bent de partij die de kennisgeving moet tonen bij de verkoop. En u bent de partij die beslist of er een GARAN-label bij het product hoort. Beide keuzes legt u het beste vast voordat de verkoop in de EU start.

Mag u de garantie als verkoopargument gebruiken?

De wettelijke garantie mag u niet presenteren als een onderscheidend kenmerk van uw aanbod. Ze geldt voor elk product, dus ze onderscheidt niets. Datzelfde verbod uit de EmpCo-richtlijn raakt het uitventen van CE-markering en andere wettelijke eisen. Een commerciële garantie aanprijzen mag wel, zolang ze echt verder gaat.

Hier raken de twee kanten van de EmpCo-richtlijn elkaar. De milieuclaimregels en de garantieregels komen uit dezelfde wet. Wat wettelijk verplicht is, mag u niet opvoeren als pluspunt. Wat u vrijwillig extra biedt, mag u wel laten zien, mits het klopt en controleerbaar is.

Wat u nu zou regelen

Controleer vóór 27 september 2026 hoe u de wettelijke garantie communiceert. Richt de geharmoniseerde kennisgeving in op uw webshop en in de winkel. Bepaal of u een levensduurgarantie van meer dan twee jaar wilt voeren. Zorg dat geen enkele garantietekst de wettelijke rechten van de consument beperkt.

1. Download de officiële geharmoniseerde kennisgeving via Your Europe en zet ze op uw webshop en bij uw verkooppunt.
2. Besluit of u een echte levensduurgarantie van meer dan twee jaar geeft. Zo ja, stel het GARAN-label op met uw merk, de typeaanduiding en de duur in jaren.
3. Stel de commerciële garantieverklaring op en lever die in duurzame vorm mee, met de verwijzing naar de wettelijke garantie erin.
4. Loop uw huidige garantieteksten na en haal eruit wat de wettelijke rechten inperkt of wat een verplichting als pluspunt presenteert.

Welke producteisen gelden als u op Bol verkoopt?

Wie op Bol verkoopt is verantwoordelijk voor de producteisen uit de Europese wetgeving. Dat zijn onder meer de CE-markering, de algemene productveiligheid onder de GPSR, de energie-etikettering via EPREL en de eisen voor batterijen en verpakking. Voor elk daarvan geldt bovendien dat u met documentatie moet kunnen onderbouwen dat uw product voldoet.

Welke regels precies gelden, hangt namelijk af van wat u verkoopt. De meest voorkomende producteisen zijn daarom deze:

• CE-markering voor producten die onder een CE-richtlijn of verordening vallen, met een technisch dossier eronder.
• GPSR voor de algemene veiligheid van consumentenproducten, met een risicobeoordeling en traceerbaarheid.
• EPREL voor de registratie en het energielabel van energiegerelateerde producten.
• Batterijen onder de batterijverordening, voor producten met een batterij.
• Verpakking onder de PPWR, met eisen aan materiaal en etikettering.

De rode draad is dus bewijs. Een marktplaats, een toezichthouder of een afnemer wil immers niet horen dat het klopt. Hij wil namelijk het dossier zien. Kortom, daar draait het bij producteisen om.

Waarom controleert Bol deze producteisen?

Bol controleert de producteisen omdat de marktplaats zelf een zorgplicht heeft. Sinds de GPSR in december 2024 van kracht werd, moeten platforms namelijk nagaan of producten aan de Europese regels voldoen. Bol vraagt verkopers daarom om een aantoonbaar dossier. Ontbreekt dat, dan kan een listing worden geblokkeerd of volgt er een vraag vanuit het toezicht.

De verantwoordelijkheid ligt bovendien niet alleen bij de fabrikant. Immers, de GPSR legt ook de marktplaats een plicht op. Daardoor moet Bol kunnen laten zien dat de producten op het platform aan de regels voldoen. Die eis geeft het vervolgens door aan de verkopers.

Voor u verschuiven de producteisen daarmee van sluitpost naar voorwaarde. Een compleet dossier is immers het verschil tussen ongestoord verkopen en een geblokkeerde listing of vragen van de toezichthouder.

Wat betekent dit voor u als verkoper op Bol?

Voor u als verkoper op Bol betekent het dat de producteisen geen bijzaak meer zijn. U hebt namelijk een dossier nodig dat CE, GPSR, EPREL, batterijen en verpakking dekt en dat standhoudt als Bol, een toezichthouder of een afnemer erom vraagt. Een erkende partner neemt dat werk daarom uit handen en levert een dossier dat de toets doorstaat.

Het goede nieuws is dat u het toch niet zelf hoeft uit te zoeken. Waar veel verkopers namelijk op vastlopen is niet de regel zelf, maar de vraag ervoor. Geldt dit voor mijn product? Wat vraag ik aan mijn leverancier? En waar begin ik?

Declaer beantwoordt die vragen en bouwt vervolgens het dossier dat eronder hoort. Zo weet u met een vaste prijs vooraf en een voorstel binnen 24 uur waar u aan toe bent voordat u begint.

Declaer is erkend compliancepartner van Bol

Declaer is erkend compliancepartner van Bol en staat op het Bol Certified Partners-platform, in het thema Wetgeving en Certificering. Daarnaast draagt Declaer de bronze partnerstatus, de hoogste rang voor een productcompliance-partner. Dat is dus het bewijs dat wij de producteisen op Bol dagelijks voor verkopers regelen.

Het partnerplatform is namelijk een etalage, geen doorverwijzing. Bol zet er de partijen op de kaart waar verkopers hun zaken mee kunnen regelen. Onder het thema Wetgeving en Certificering staan zo de bureaus die helpen om producten aantoonbaar aan de Europese regels te laten voldoen. Declaer is daar bovendien als eerste onder de aangescherpte voorwaarden toegelaten.

De rang heet bronze. Dat klinkt weliswaar bescheiden, maar het is het plafond voor een compliancepartner. Hoger komt een partij in deze categorie namelijk niet. Dat Declaer daar als eerste onder de nieuwe voorwaarden binnenkomt, zegt dus iets over de manier waarop wij dossiers opbouwen.

Welke duurzaamheidsclaims op verpakking nu verboden zijn

De Nederlandse wet kent sinds 27 september 2026 twaalf nieuwe handelspraktijken die onder alle omstandigheden misleidend zijn. Zij staan in artikel 6:193g van het Burgerlijk Wetboek, onderdelen ab tot en met am. Vier gaan over milieuclaims en keurmerken, een over wettelijke eisen als verkoopargument, de rest over levensduur en reparatie.

Deze onderdelen komen uit Richtlijn (EU) 2024/825, in de wandelgangen de EmpCo-richtlijn. Nederland heeft die omgezet met de Implementatiewet richtlijn betere duurzaamheidsinformatie voor consumenten, Staatsblad 2026, 152. De wet wijzigt Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. De Autoriteit Consument en Markt is aangewezen als toezichthouder.

Onder alle omstandigheden misleidend betekent dat de toezichthouder niet hoeft aan te tonen dat de consument daadwerkelijk is misleid. De praktijk staat op de zwarte lijst. Daarmee is zij verboden, ongeacht de context.

Of u eco nog mag gebruiken

Een algemene milieuclaim als groen, ecologisch, milieuvriendelijk of biologisch afbreekbaar mag alleen nog wanneer u erkende voortreffelijke milieuprestaties kunt aantonen. Dat kan op drie manieren. De EU-milieukeur, een nationaal type I keurmerk zoals Milieukeur en een topklasse onder andere Europese wetgeving, zoals het energielabel.

De wetgever noemt in de overwegingen bij de richtlijn zelf de woorden die hieronder vallen: milieuvriendelijk, milieubewust, groen, natuurvriendelijk, ecologisch, ecologisch verantwoord, klimaatvriendelijk, zacht voor het milieu, koolstofarm, energie-efficiënt, biologisch afbreekbaar en biogebaseerd.

Er is een tweede route. Voor de meeste merken is dat de werkbare. Een milieuclaim is namelijk alleen generiek wanneer de specificatie ontbreekt. Zet u de onderbouwing duidelijk op hetzelfde medium, dus op dezelfde doos of dezelfde productpagina? Dan is de claim niet generiek. Het verbod van onderdeel ac geldt dan niet.

Let op wat u als specificatie laat gelden. De claim en de onderbouwing moeten over hetzelfde gaan. Energie-efficiënt mag u onderbouwen met een energielabel onder Verordening (EU) 2017/1369. Biologisch afbreekbaar kunt u niet onderbouwen met de EU-milieukeur wanneer die keur voor uw productgroep geen eisen aan afbreekbaarheid stelt.

Een woord als bewust, duurzaam of verantwoord valt sowieso buiten de ontsnappingsroute van de milieukeur. Die woorden slaan namelijk niet alleen op milieukenmerken maar ook op sociale kenmerken. Daar zegt een milieukeurmerk niets over.

Wat er met uw eigen duurzaamheidslogo gebeurt

Een duurzaamheidskeurmerk mag u alleen tonen wanneer het op een certificeringsregeling rust of door een overheidsinstantie is ingesteld. Een zelfbedacht groen bolletje met het woord eco erin valt af. Keurmerken van overheden buiten de Europese Unie vallen volgens de Commissie ook af, tenzij er een certificeringsregeling onder ligt.

Een certificeringsregeling is in de wet scherp omschreven. Zij staat open voor alle handelaren onder eerlijke voorwaarden. De eisen zijn met deskundigen opgesteld. Er is een procedure voor niet-naleving, met schorsing of intrekking van het keurmerk. Het toezicht ligt bij een onafhankelijke derde. Een eigen merkprogramma zonder externe controle voldoet daar niet aan.

Voor merken die in Azië laten produceren zit hier een tweede valkuil. De Commissie schrijft in haar vragen en antwoorden van 22 september 2026 dat keurmerken van overheidsinstanties buiten de Unie niet onder de uitzondering vallen. Een nationaal milieulabel uit het land van productie is dus geen vrijbrief, tenzij er een certificeringsregeling achter zit.

Het begrip keurmerk is daarbij ruimer dan een logo met een naam eronder. De Commissie waarschuwt expliciet voor beeldelementen in het artwork. Groene blaadjes, waterdruppels en vergelijkbare natuuriconen kunnen door de gemiddelde consument worden gelezen als een impliciete milieuclaim of als een vrijwillig keurmerk. Dat hangt af van de context, de plaatsing en de totale indruk van de verpakking.

Waarom CE-gekeurd geen verkoopargument meer is

Het is sinds 27 september 2026 onder alle omstandigheden misleidend om een wettelijke verplichting te presenteren als onderscheidend kenmerk van uw aanbod. CE-markering, RoHS of een EU-veiligheidsnorm geldt voor elk product in de categorie. Zo’n eis in uw productomschrijving zetten als pluspunt mag dus niet meer.

Dit is onderdeel af, in de richtlijn punt 10 bis van de zwarte lijst. Het staat tussen de milieubepalingen maar gaat niet over duurzaamheid. Voor merken die via marktplaatsen verkopen is het wel direct raak. Het type bulletpoint waarop dit verbod ziet is CE-gekeurd, voldoet aan alle EU-veiligheidsnormen of RoHS-compliant.

Het verbod gaat niet over de markering zelf. De CE-markering aanbrengen blijft verplicht waar de wetgeving dat eist. De conformiteitsverklaring blijft het document dat u ondertekent. Het gaat over de presentatie: u mag de verplichting niet voorstellen als iets waarin uw aanbod zich onderscheidt.

Er is een uitzondering. Die is scherp begrensd. De Commissie bevestigt dat het verbod niet geldt wanneer de eis slechts voor een deel van de categorie geldt. Concurrerende producten op de Uniemarkt vallen er dan buiten. Geldt de eis voor alles in uw categorie, dan valt u onder het verbod. Dezelfde redenering geldt voor eisen uit derde landen.

Een verwant verbod staat in artikel 6:193c BW: adverteren met een voordeel dat zowel irrelevant is als niet uit enig kenmerk van het product voortvloeit. De richtlijn noemt glutenvrij flessenwater als voorbeeld. Water bevat van nature geen gluten, dus is het geen kenmerk van dat merk. Nikkelvrije sieraden mogen wel, want sommige sieraden bevatten wel degelijk nikkel.

Wat u doet met verpakking die al gedrukt is

Er is geen overgangsregeling voor oude voorraad. De regels gelden ook voor verpakking die voor 27 september 2026 al gedrukt of geleverd was. De Europese consumentenautoriteiten hebben wel afgesproken dat zij bij echte overgangsproblemen gefaseerd handhaven en niet meteen vernietiging of terugroeping eisen.

Die afspraak staat in de Common Understanding on old stock situations van het Consumer Protection Cooperation Network, het samenwerkingsverband van Europese consumentenautoriteiten. De ACM publiceerde het document op 1 juli 2026 met een Nederlandse toelichting. Het is uitdrukkelijk geen bindende uitleg van de richtlijn, maar een gedeelde lijn voor hoe toezichthouders hun bevoegdheden inzetten.

De kern is dat autoriteiten rekening kunnen houden met objectieve beperkingen: verpakkingscycli, voorraadvolumes, eerder geplaatste productieorders, afhankelijkheden in de keten, een lange houdbaarheid en de technische haalbaarheid van een correctie. Zij kunnen ervan afzien vernietiging of een terugroepactie te verlangen wanneer dat onevenredige kosten of onnodige milieuschade zou opleveren.

Daar staat tegenover wat zij van u verwachten. Het document somt de inspanningen op die zij redelijk achten:

• Online claims verwijderen of corrigeren. Digitale uitingen kunt u vandaag aanpassen, dus daar wordt het eerst naar gekeken.
• Advertenties en promotiemateriaal bijwerken. Hetzelfde argument als hierboven.
• Nieuwe verpakking en nieuwe orders aanpassen. Wat nog niet gedrukt is, gaat correct de pers op.
• Stickeren of labelling verwijderen waar dat haalbaar en proportioneel is.
• Corrigerende informatie tonen op het verkooppunt, ook online, bij de betreffende producten.
• Afstemmen met leveranciers en andere partijen in de keten.
• Vastleggen wat u wanneer heeft gedaan, inclusief interne richtlijnen en onderbouwingswerk.

Dat laatste punt is het punt dat merken onderschatten. De gefaseerde aanpak geldt voor wie aantoonbaar bezig is. Zonder dossier waaruit blijkt wanneer u wat heeft aangepast, heeft u geen aantoonbare inspanning. Dan is er niets om rekening mee te houden.

Hoe de verpakkingsverordening er overheen valt

Op verpakking liggen twee regimes over elkaar heen. De consumentenregels bepalen of u een claim mag maken. De verpakkingsverordening stelt daarbovenop eisen aan claims over recyclebaarheid, gerecycled gehalte en herbruikbaarheid. Die claims mogen alleen boven de wettelijke minimumeis uitgaan. U toont dat aan in uw technische documentatie.

Artikel 14 van Verordening (EU) 2025/40, de PPWR, geldt sinds 12 augustus 2026. Het stelt twee eisen aan een milieuclaim over een verpakkingseigenschap waarvoor de verordening zelf voorschriften kent. De claim mag uitsluitend gaan over wat de minimumeisen overschrijdt, berekend volgens de methoden uit die verordening. Daarnaast moet de claim specificeren waarop hij slaat: op de verpakkingseenheid, op een onderdeel daarvan of op alle verpakking die u op de markt brengt.

De slotzin van dat artikel is de zin die het werk bepaalt. Dat aan deze eisen is voldaan moet blijken uit de technische documentatie bij de verpakking, bedoeld in bijlage VII. Een recyclebaarheidsclaim is daarmee geen marketingkeuze meer maar een dossieritem naast uw conformiteitsbeoordeling.

Praktisch betekent dit het volgende. 100 procent recyclebaar is sinds 12 augustus 2026 pas een claim wanneer u kunt laten zien dat uw verpakking de minimumeis van de PPWR overstijgt. Dat rekent u uit met de regels uit die verordening. Wie die onderbouwing niet heeft, maakt een claim die zowel onder de verpakkingsverordening als onder artikel 6:193g BW te ver gaat.

Wat u nu van uw doos haalt

Begin bij de artwork-bestanden die bij uw leverancier liggen, niet bij uw website. Inventariseer elke claim, elk logo en elk groen beeldelement op doos, label en handleiding. Leg per claim vast waarop hij rust. Pas daarna bepaalt u wat eraf moet, wat u specificeert en wat u laat staan.

1. Haal de artwork op bij uw leverancier. Niet de verkoopfoto maar het drukbestand, inclusief de meertalige varianten. Daar staan claims in die nooit door uw marketingafdeling zijn gegaan.
2. Markeer drie categorieën. Tekstclaims. Logo’s en keurmerken. Beeldelementen zoals bladeren, aarde, waterdruppels en groene vlakken.
3. Zoek per claim de onderbouwing. Een testrapport, een certificaat, een berekening of niets. Niets is ook een uitkomst. Dan weet u dat de claim eraf gaat.
4. Toets de keurmerken. Rust het keurmerk op een certificeringsregeling met onafhankelijk toezicht of is het door een EU-overheidsinstantie ingesteld? Zo nee, dan vervalt het.
5. Schrap de compensatieclaims. Klimaatneutraal en CO2-neutraal op basis van compensatie kennen geen onderbouwing die dit verbod opheft.
6. Loop uw listings langs op onderdeel af. CE, RoHS, EU-normen en andere verplichtingen horen niet in de verkoopargumenten.
7. Leg de planning vast. Welke uiting past u wanneer aan, welke voorraad loopt uit en wanneer gaat de nieuwe artwork naar de drukker.

Het laatste punt is tegelijk het goedkoopste. Online uitingen past u zelf aan. De gedrukte voorraad is het dure deel. Juist daarvoor is de vastgelegde planning het bewijs van een aantoonbare inspanning.